o1 در برابر ChatGPT 4: کدام مدل شما را به هدفتان می‌رساند؟

جهان هوش مصنوعی با سرعت شگفت‌انگیز و نفس‌گیری در حال پیشرفت و تحول است و OpenAI با رونمایی از مدل انقلابی o1 در سپتامبر ۲۰۲۴، بار دیگر توجه تمام علاقه‌مندان، محققان و حرفه‌ای‌های جهان را به خود جلب کرده و استانداردهای جدیدی تعریف نموده است. اگر در فکر خرید اشتراک ChatGPT هستید یا می‌خواهید از قابلیت‌های پیشرفته‌تر و هوشمندانه‌تر این پلتفرم بهره‌مند شوید، احتمالاً بین مدل نوظهور و قدرتمند o1 و مدل شناخته‌شده و پرکاربرد ChatGPT ۴ (یا همان GPT-4o) مردد و در حال مقایسه هستید.

هر دو مدل از پیشرفته‌ترین فناوری‌های هوش مصنوعی بهره می‌برند و عملکردی خیره‌کننده دارند، اما تفاوت‌های کلیدی و اساسی آن‌ها می‌تواند تأثیر چشمگیر و تعیین‌کننده‌ای بر تجربه کاربری شما داشته باشد، به‌ویژه اگر دانشجو، محقق، برنامه‌نویس یا حرفه‌ای در حوزه‌های فنی و علمی باشید. در این مقاله جامع و به‌روز (با اطلاعات تا آوریل ۲۰۲۵)، با زبانی ساده، جذاب و کاملاً کاربردی، این دو مدل قدرتمند را مقایسه می‌کنیم تا به شما کمک کنیم انتخابی هوشمندانه، آگاهانه و کاملاً متناسب با نیازهایتان داشته باشید.

o1: هوش مصنوعی که مانند انسان فکر می‌کند

مدل o1، که از 13 سپتامبر 2024 به‌صورت پیش‌نمایش در دسترس قرار گرفت، یک جهش بزرگ در دنیای هوش مصنوعی است. این مدل با هدف تقویت استدلال منطقی ساخته شده و در حل مسائل پیچیده ریاضی، کدنویسی و پرس‌وجوهای علمی عملکردی بی‌نظیر دارد. برخلاف مدل‌های قبلی، o1 قبل از پاسخ دادن، مسیری فکری شبیه به انسان را طی می‌کند، که باعث می‌شود پاسخ‌هایش دقیق‌تر و با خطاهای کمتری باشد. این ویژگی، o1 را به انتخابی عالی برای کسانی تبدیل کرده که قصد خرید اکانت ChatGPT برای پژوهش‌های دانشگاهی، پروژه‌های فنی یا حتی خلق ایده‌های نوآورانه دارند.

البته، o1 بدون نقص یا محدودیت کامل نیست و تعادل دارد. این مدل در مقایسه با GPT-4o کمی کندتر عمل می‌کند، هزینه استفاده بالاتری دارد و تا دسامبر ۲۰۲۴ از قابلیت‌های چندرسانه‌ای پیشرفته مانند پردازش تصویر یا صدا پشتیبانی نمی‌کرد.

اما از ۵ دسامبر ۲۰۲۴، OpenAI اعلام کرد که o1 از حالت پیش‌نمایش خارج شده و اکنون امکان آپلود، تحلیل و پردازش تصاویر را نیز به‌طور کامل فراهم می‌کند، که آن را برای کاربردهای بصری، تحلیل داده‌های تصویری و پروژه‌های چندرسانه‌ای نیز جذاب‌تر و کاربردی‌تر کرده است. برای محققان، دانشجویان و حرفه‌ای‌هایی که به دنبال پاسخ‌های عمیق، منطقی و قابل اعتماد هستند، o1 مانند یک همکار باهوش، دقیق و قابل اتکا عمل می‌کند، نه فقط یک ابزار ساده پاسخ‌دهنده.

چگونه o1 را امتحان کنیم و به آن دسترسی داشته باشیم؟

اگر اشتراک پریمیوم ChatGPT (مانند طرح Plus با قیمت حدود ۲۰ دلار در ماه یا Pro با ۲۰۰ دلار در ماه) دارید، احتمالاً می‌توانید به‌راحتی از مدل‌های o1 و o1-mini استفاده کنید و قابلیت‌های آن‌ها را تجربه نمایید. برای دسترسی سریع و آسان:

۱. وارد وب‌سایت رسمی یا اپلیکیشن حرفه‌ای ChatGPT شوید و یک گفت‌وگوی جدید و تازه شروع کنید.

۲. از منوی انتخاب مدل در بالای صفحه، گزینه o1 یا o1-mini را به‌راحتی انتخاب نمایید. در حال حاضر، استفاده از o1 کامل به حدود ۳۰ پیام در هفته و o1-mini به ۵۰ پیام محدود است، اما OpenAI به‌طور مداوم این محدودیت‌ها را بررسی و احتمالاً در آینده کاهش یا حذف خواهد کرد.

o1 یا o1-mini: کدام مناسب نیازها و بودجه شماست؟

OpenAI جزئیات فنی زیادی درباره تفاوت دقیق o1 و o1-mini ارائه نکرده، اما مشخص و روشن است که o1-mini حدود ۸۰٪ ارزان‌تر، سریع‌تر و سبک‌تر است و برای وظایفی که به دانش عمومی گسترده یا استدلال بسیار عمیق نیاز ندارند، طراحی و بهینه‌سازی شده است. این مدل سبک‌تر به‌زودی برای کاربران رایگان ChatGPT نیز در دسترس خواهد بود و گزینه‌ای عالی برای آزمایش اولیه است. احتمالاً o1-mini در پردازش داده‌های حجیم، تحلیل‌های بسیار پیچیده یا مسائل علمی سطح بالا محدودیت‌هایی دارد و عملکرد ضعیف‌تری نشان می‌دهد.

اگر قصد خرید ChatGPT برای کارهای تحقیقاتی سنگین، تحلیل‌های عمیق علمی یا حل مسائل پیچیده دارید، مدل کامل o1 گزینه بهتری، قدرتمندتر و حرفه‌ای‌تر است. اما برای کاربردهای روزمره، یادگیری اولیه یا آزمایش بدون هزینه بالا، o1-mini می‌تواند انتخابی اقتصادی، کاربردی و هوشمندانه باشد.

o1 در برابر ChatGPT 4: مقایسه‌ای نفس‌گیر

برای انتخاب بهترین مدل هنگام استفاده از چت جی پی تی، بیایید تفاوت‌های کلیدی o1 و ChatGPT 4 را در چند جنبه بررسی کنیم:

۱. قدرت استدلال منطقی: o1 کاملاً پیشتاز و برتر است

o1 با بهره‌گیری از الگوریتم‌های پیشرفته، زنجیره‌های فکری پیچیده و شبیه‌سازی استدلال انسانی، در استدلال منطقی، حل مسائل و تحلیل‌های عمیق یک سر و گردن بالاتر از GPT-4o ایستاده است. این مدل در سه حوزه کلیدی برتری چشمگیر و بی‌نظیری خود را نشان داده:

• ریاضیات پیشرفته: در آزمون‌های دشوار و معتبر مانند AIME ۲۰۲۴، o1 امتیاز خیره‌کننده ۸۳٪ کسب کرد، درحالی‌که GPT-4o تنها به ۱۳٪ رسید. در المپیاد بین‌المللی ریاضی (IMO) نیز، o1 با ۸۳٪ در مقابل تنها ۱۳٪ GPT-4o کاملاً درخشید.
• کدنویسی حرفه‌ای: در رقابت‌های معتبر Codeforces، o1 در صدک ۸۹ قرار گرفت، که نشان‌دهنده توانایی فوق‌العاده آن در حل مسائل پیچیده، بهینه و حرفه‌ای برنامه‌نویسی است.
• سؤالات علمی سطح بالا: o1 برای اولین بار در سؤالات علمی سطح دکتری (مانند GPQA Diamond) به عملکردی مشابه و نزدیک به انسان دست یافته، که برای پژوهشگران، دانشجویان دکتری و حرفه‌ای‌های علمی یک تحول بزرگ، واقعی و ارزشمند است.

اگر به دنبال خرید ChatGPT برای حل مسائل فنی پیچیده، تحلیل‌های علمی عمیق یا پروژه‌های تحقیقاتی هستید، o1 انتخابی بی‌رقیب، قدرتمند و ایده‌آل است.

۲. دقت، اطمینان و کاهش توهمات

یکی از چالش‌های اصلی و رایج مدل‌های قبلی ChatGPT، ارائه پاسخ‌های نادرست، غیرواقعی یا توهمات (Hallucinations) بود که اعتماد کاربران را کاهش می‌داد. o1 با بررسی دقیق‌تر، عمیق‌تر مسائل، ارائه توضیحات گام‌به‌گام و شفاف، و شبیه‌سازی فرآیند فکری انسانی، این مشکل را به حداقل رسانده و پاسخ‌هایی قابل اعتمادتر، دقیق‌تر و حرفه‌ای‌تر ارائه می‌دهد. پاسخ‌های o1 اغلب طولانی‌تر، سازمان‌یافته‌تر و با جزئیات بیشتر از GPT-4o هستند، که برای کاربرانی که به نتایج قابل اعتماد، دقیق و بدون خطا نیاز دارند، یک مزیت بزرگ، کلیدی و تعیین‌کننده است.

۳. سرعت، تطبیق‌پذیری و قابلیت‌های چندرسانه‌ای

GPT-4o در سرعت تولید پاسخ، انعطاف‌پذیری و قابلیت‌های چندرسانه‌ای کاملاً حرف اول را می‌زند و پیشتاز است. این مدل پاسخ‌ها را با سرعت بالا حدود ۱۰۳ توکن در ثانیه تولید می‌کند، درحالی‌که o1-mini تنها ۷۳.۹ توکن در ثانیه ارائه می‌دهد و کندتر عمل می‌کند. همچنین، GPT-4o از قابلیت‌های چندرسانه‌ای پیشرفته مانند پردازش تصویر، تولید صدا، مرور وب واقعی و حتی تعاملات صوتی پشتیبانی کامل می‌کند. اگر قصد خرید ChatGPT برای نگارش خلاقانه، ویرایش متن، تولید محتوای سریع، کارهای چندرسانه‌ای یا وظایف عمومی و روزمره دارید، GPT-4o گزینه‌ای سریع‌تر، انعطاف‌پذیرتر و کاربردی‌تر است.

4. هزینه و دسترسی

o1 در حال حاضر گران‌تر است و با محدودیت 30 پیام در هفته برای نسخه کامل عرضه می‌شود. در مقابل، چت جی پی تی 4 برای کاربران طرح‌های Plus و Pro با دسترسی گسترده‌تر و هزینه کمتر در دسترس است. اگر بودجه محدودی دارید، چت جی پی تی با مدل ChatGPT 4 می‌تواند انتخابی اقتصادی‌تر باشد.

۵. ایمنی، مقاومت و پایداری

o1 در برابر تلاش‌های غیرمجاز برای دور زدن قوانین ایمنی (جیلبرکینگ یا Jailbreaking) بسیار مقاوم‌تر، امن‌تر و پایدارتر است. در تست‌های حرفه‌ای جیلبرکینگ، o1 امتیاز بالای ۸۴ از ۱۰۰ را کسب کرد، درحالی‌که GPT-4o تنها ۲۲ امتیاز به دست آورد. این ویژگی پیشرفته برای کاربران حرفه‌ای، سازمانی و کسانی که به امنیت بالا، پایداری و رعایت قوانین اهمیت می‌دهند، یک امتیاز ویژه، کلیدی و اطمینان‌بخش محسوب می‌شود.

o1 یا ChatGPT ۴: کدام مدل را انتخاب کنید و چرا؟

انتخاب نهایی بین o1 و GPT-4o کاملاً به نیازها، اولویت‌ها، بودجه و کاربردهای خاص شما بستگی دارد و هیچ‌کدام برتری مطلق ندارند:

o1 را انتخاب کنید اگر:

• • به تحلیل‌های عمیق، دقیق و گام‌به‌گام در ریاضیات پیشرفته، کدنویسی حرفه‌ای یا علوم نیاز دارید.
  • پژوهشگر، دانشجوی دکتری یا حرفه‌ای فنی هستید و به یک همکار فکری هوشمند برای ایده‌پردازی، حل مسائل پیچیده یا تحلیل‌های علمی احتیاج دارید.
  • دقت بالا، کیفیت پاسخ و کاهش خطا برایتان از سرعت، هزینه یا قابلیت‌های چندرسانه‌ای مهم‌تر و اولویت‌دار است.

ChatGPT ۴ (GPT-4o) را انتخاب کنید اگر:

• • به نگارش خلاقانه، ویرایش حرفه‌ای متن، تولید محتوای سریع و حجم بالا یا کارهای روزمره نیاز دارید.
  • می‌خواهید از قابلیت‌های چندرسانه‌ای پیشرفته مانند پردازش تصویر، تولید صدا، مرور وب یا تعاملات صوتی بهره‌مند شوید.
  • به دنبال گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌تر، سریع‌تر و با دسترسی گسترده‌تر و محدودیت کمتر هستید.

برای حداکثر بهره‌وری، انعطاف‌پذیری و تجربه کامل، می‌توانید با خرید اشتراک ChatGPT در طرح Plus یا Pro، هر دو مدل را به‌طور همزمان آزمایش کنید، مقایسه نمایید و بهترین گزینه را برای نیازهای خاص خود پیدا کنید.

ترفندهایی برای استفاده بهینه و حرفه‌ای از ChatGPT

چه از مدل قدرتمند o1 استفاده کنید و چه از GPT-4o سریع، نحوه پرسیدن سؤالات و پرامپت‌نویسی هوشمند کلید اصلی موفقیت، دقت پاسخ و بهره‌وری حداکثری است. ChatGPT مانند یک ذهن خلاق، قدرتمند و انعطاف‌پذیر عمل می‌کند که بدون اطلاعات زمینه‌ای و دقیق درباره شما و نیازهایتان، بهترین عملکرد را ندارد. برای بهترین و حرفه‌ای‌ترین نتیجه ممکن:

• سؤالات را دقیق، کامل و با جزئیات لازم مطرح کنید تا پاسخ هدفمندتر باشد.
• از مثال‌های مشخص، واقعی یا دستورات گام‌به‌گام و ساختارمند استفاده کنید تا مدل بهتر راهنمایی شود.
• اگر پاسخ اولیه کاملاً مناسب یا دقیق نبود، سؤال را بازنویسی کنید، جزئیات بیشتری اضافه نمایید یا از مدل بخواهید توضیح بیشتری ارائه دهد و استدلال کند.
• برای سؤالات پیچیده، علمی یا فنی، از o1 بخواهید فرآیند فکری، استدلال گام‌به‌گام و منطقی خود را به‌طور کامل شرح دهد تا بهتر با پاسخ همراه شوید و درک عمیق‌تری کسب کنید.

داستان‌های واقعی: o1 و ChatGPT ۴ در دنیای واقعی و کاربردهای عملی

برای درک بهتر، عمیق‌تر و واقعی‌تر عملکرد این دو مدل قدرتمند، چند نمونه کاربردی، واقعی و مقایسه‌ای را بررسی می‌کنیم تا تفاوت‌ها را حس کنید:

۱. سؤال پیچیده علمی: o1 پاسخم دقیق و عمیق

یک سؤال چالش‌برانگیز و پیشرفته در حوزه اکولوژی مطرح شد: «مدل‌های توزیع گونه‌ها در اکولوژی چه نقشی دارند و آیا برای ارزیابی آسیب‌پذیری مناسب‌اند؟» o1 ابتدا مفهوم کلیدی «ارزیابی آسیب‌پذیری» را با دقت کامل تعریف کرد و سپس با ارائه لیستی سازمان‌یافته از چهار نکته کلیدی و توضیحات عمیق، کاربرد این مدل‌ها را تحلیل کرد. پاسخ o1 بسیار طولانی‌تر، دقیق‌تر و حرفه‌ای‌تر از GPT-4o بود، که تنها توضیحی کوتاه، کلی و سطحی ارائه داد. این عمق تحلیل و استدلال، o1 را به گزینه‌ای ایده‌آل و بی‌رقیب برای خرید ChatGPT در پروژه‌های تحقیقاتی، دانشگاهی و علمی تبدیل می‌کند.

۲. خلاصه‌سازی مقالات پیچیده: رقابتی نزدیک و جذاب

متن یک مقاله علمی پیچیده و طولانی درباره مدل‌های اکولوژیک به هر دو مدل داده شد تا خلاصه کنند. o1 خلاصه‌ای کمی طولانی‌تر، سازمان‌یافته‌تر و با جزئیات بیشتر ارائه داد، اما GPT-4o نیز عملکرد قابل قبول، سریع و خوبی داشت. در این مورد خاص، تفاوت‌ها جزئی و نزدیک بودند و هر دو مدل برای خلاصه‌سازی متون علمی مناسب و کاربردی به نظر می‌رسند.

۳. استدلال منطقی و فلسفی: o1 کاملاً می‌درخشد

سؤالی درباره تفاوت اساسی مدل‌های مبتنی بر فرآیند (که مکانیزم‌های واقعی را مدل می‌کنند) و مدل‌های همبستگی (که فقط الگوها را بررسی می‌کنند) پرسیده شد. GPT-4o پاسخی کوتاه، مبهم و حدود ۱۵۰ کلمه‌ای ارائه داد، اما o1 با بیش از ۷۰۰ کلمه، توضیحی جامع، حرفه‌ای و کامل شامل تعریف‌های دقیق، مثال‌های واقعی، جایگزین‌ها، مزایا و معایب هر کدام ارائه کرد. این توانایی منحصربه‌فرد o1 در «فکر کردن با صدای بلند» و استدلال گام‌به‌گام برای محققان، دانشجویان و حرفه‌ای‌های فکری یک مزیت بزرگ، کلیدی و تحول‌آفرین است.

۴. ریاضیات و حل مسئله: o1 معلم بهتری است

در یک نمونه عملی، مدل‌ها باید اسیدیته یک محلول شیمیایی پیچیده را محاسبه می‌کردند. o1 نه‌تنها پاسخ کاملاً صحیح و دقیق داد، بلکه فرآیند استدلال، محاسبات و توضیحاتش دو برابر طولانی‌تر، شفاف‌تر و آموزشی‌تر از GPT-4o بود. این ویژگی پیشرفته، o1 را نه‌تنها برای حل مسئله، بلکه برای آموزش، یادگیری عمیق و درک بهتر مفاهیم نیز به گزینه‌ای مناسب و عالی تبدیل می‌کند.